Vangelis

Vangelis (właściwie Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου, Evangelos Odysseas Papathanassiou, ur. 29 marca 1943) – grecki twórca muzyki elektronicznej i muzyki filmowej. Charakterystyczną cechą muzyki artysty jest bogate brzmienie instrumentów elektronicznych.

Vangelis urodził się 29 marca 1943 roku w małym miasteczku w pobliżu Volos, w Grecji. Edukację muzyczną rozpoczął w wieku 4 lat, a już w wieku 6 lat miał swój pierwszy publiczny występ, na którym prezentował własne kompozycje. Vangelis był w dużej części samoukiem – odmawiał pobierania lekcji gry na pianinie, a w ciągu swojej kariery nie zdobył formalnej wiedzy na temat notacji muzycznej. Uczył się muzyki klasycznej, malarstwa i reżyserii filmowej na Academy of Fine Arts w Atenach.

We wczesnych latach sześćdziesiątych założył grupę Forminx, która stała się w Grecji bardzo popularna. W 1968 roku pod wpływem zamieszek studenckich w Grecji przeniósł się do Paryża, gdzie założył wraz z Demisem Roussosem i Loukasem Siderasem zespół progresywnego rocka Aphrodite's Child (Dziecko Afrodyty). Grupa została rozwiązana w 1972 roku.

Twórczość solową Vangelis rozpoczął pisząc muzykę do dwóch filmów Frederica Rossifa w 1973 roku. Pierwszym oficjalnym solowym albumem Vangelisa był Earth z 1974 roku. W tym okresie Vangelis odbywał też próby z zespołem Yes, do którego jednak nie dołączył. Zaprzyjaźnił się jednak z Jonem Andersonem, wokalistą zespołu, z którym później wielokrotnie współpracował.

Po przeprowadzce do Londynu Vangelis podpisał kontrakt z RCA Records, założył własne studio (Nemo Studios) i rozpoczął nagrywanie własnych albumów elektronicznych. Razem z Jonem Andersonem wydał w latach 80. i 90. kilka albumów jako Jon & Vangelis.

Zaczął zajmować się muzyką jako czteroletnie dziecko. Mając 6 lat wystąpił po raz pierwszy przed publicznością prezentując kompozycje własnego autorstwa.

W latach 60. młody muzyk zamieszkał w Paryżu, gdzie odbył trzyletnią "inicjację" występując z grupą Aphrodite's Child, która stała się jedną z najpopularniejszych grup musicalowych w Europie. Zainteresował się wówczas elektroniką. Stworzył wtedyr słynną poeme symphonique "Fait Que Ton Reve Soit Plus Long Que la Nuit", a następnie album "Earth" oraz porywającą muzykę filmową do obrazów o sztuce i naturze autorstwa Frederica Rossif'a, ze słynnymi soundtrackami "L'apocalypse des Animaux" i "Opera Sauvage".

W latach 70. Vangelis udał się do Londynu, gdzie założył własne studio / laboratorium nagraniowe, co umożliwiło mu dalszy rozwój własnych teorii na temat muzyki i dźwięku. "Heaven and Hell", "Albedo 0.39", "Spiral", "Beaubourg", "China", "See You Later", jak zwykle skomponowane, wykonane i wyprodukowane przez Vangelisa, to przykłady prawie całkowitej fuzji akustycznego i elektronicznego instrumentarium, która przyniosła jego pionierskim dokonaniom akceptację i uznanie na całym świecie. Na początku lat 80. artysta wydał dwie płyty z muzyką tradycyjną z gościnnym udziałem greckiej aktorki Irene Papas, a także serię albumów z członkiem grupy Yes, Jon'em Anderson'em.

W 1996 r. ukazała się kompilacja "Portraits" oraz płyta "Oceanic". Latem 1997 r. Vangelis dał jeden ze swych nielicznych koncertów na żywo podczas Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce w Atenach, gdzie zaprojektował, wyreżyserował i koordynował całą ceremonię otwarcia.

W roku 1999 Vangelis skomponował muzykę będąca oprawą odsłonięcia oficjalnego symbolu Igrzysk Olimpijskich 2004. Artysta wydał także retrospektywny album "Reprise" będący przeglądem dziesięcioletniego okresu jego twórczości.

W maju 2000 r. skomponował, zaplanował i wyreżyserował ceremonię przekazania przez Grecję ognia olimpijskiego Australii w związku z olimpiadą w Sydney w 2000 roku. W październiku tego samego roku zorganizował stronę artystyczną przekazania przez Australię flagi olimpijskiej na ręce Grecji podczas ceremonii zakończenia olimpiady w Sydney.

W lipcu 2001 r. Vangelis zaprezentował monumentalne wykonanie "Mythodei", symfonii chóralnej swojego autorstwa, które miało miejsce w Olimpijskiej Świątyni Zeusa w Atenach i było pierwszym wielkim koncertem zorganizowanym w miejscu tego opustoszałego zabytku. Podczas koncertu wystąpiły Kathleen Battle i Jessye Norman z towarzyszeniem orkiestry, 120 osobowego chóru i 20 perkusistów. Sam autor zagrał na organach elektronicznych. "Mythodea" wybrana została przez NASA jako muzyka, która towarzyszyć ma misji Mars Odyssey. Jest to  pierwszy projekt Vangelisa zrealizowany dla Sony Classical, a zobaczyć go będzie można w telewizji, ukaże się także na płytach CD oraz na DVD.